บ้านทรายมูล อยู่ในเขตตำบลทรายทอง อ.ศรีบุญเรือง จ.อุดรธานี ซึ่งห่างจากตัวอำเภอถึง 22 กิโลเมตร บ้านทรายมูลอยู่ในพื้นที่สำรวจและดำเนินกิจกรรมของโครงการฟื้นฟูเด็กพิการในชุมชน ซึ่งเป็นโครงการร่วมมือกันระหว่างมูลนิธิเพื่อเด็กพิการและโรงพยาบาลศรีบุญเรือง ในปี 2531 ที่บ้าน ทรายมูล เจ้าหน้าที่โครงการฯ ได้พบเด็กชายสุริยา สมสีลา ในวัย 4 ขวบ ในสภาพที่ขาทั้งสองข้างเล็ก และลีบมาก เคลื่อนไหวด้วยการคลาน ซึ่งจากการตรวจโดยคณะแพทย์ พบว่า ด.ช.สุริยา หรือน้องปอ เป็นเด็กพิการทางสมอง (CEREBRAL PALSY) และที่น่าสลดก็คือ ไม่มีการบำบัดฟื้นฟูใดๆ มา ตั้งแต่เกิด

     ปู่ไพร ซึ่งเป็นปู่ของน้องปอเล่าให้ฟังว่า น้องปอเกิดวันที่ 11 เดือนพฤศจิกายน 2527 เป็นบุตรคนที่ 3ในจำนวน 3 คนพี่น้องของ นายลม และนางดำ สมสีลา แม่คลอดน้องปอเมื่อตั้งครรภ์ได้เพียง 7 เดือน แรกคลอดร่างกายเล็กและผิดปกติ ขณะนั้นไม่มีใครสนใจน้องปอเลยเพราะคิดว่าอีกไม่นานก็คงตาย ประกอบกับภายในครอบครัวก็มีปัญหาทางเศรษฐกิจ ทุกคนต้องดิ้นรนทำงานต่างถิ่น เพื่อหาเงินมา ช่วยเหลือจุนเจือครอบครัว ที่บ้านมีเพียงปู่ไพรคนเดียวเท่านั้น ที่นั่งมองหลานด้วยความสงสาร และเป็น ภาระเลี้ยงดูน้องปอตั้งแต่ต้น ให้ความรักความอบอุ่น ดูแลเอาใจใส่เป็นพิเศษตามอัตภาพของปู่ไพร

          ด้วยการแนะนำและการดำเนินการกิจกรรมของโครงการฟื้นฟูเด็กพิการในชุมชน ปู่ไพรกลับ มีความหวังว่าสักวันหนึ่งหลานจะต้องเดินได้เหมือนเด็กคนอื่นๆ เพราะความรักและความหวังที่ปู่มี ให้กับหลานได้เป็นแรงสนับสนุนให้ปู่ไพรนำหลานมาฝึกกายภาพบำบัดที่โรงพยาบาลศรีบุญเรืองเป็น ประจำทุกๆเดือน และจดจำท่าฝึกกลับไปฝึกหลานต่อที่บ้านรวมทั้งการเข้าร่วมกิจกรรมการอบรมผู้ ปกครอง ทำให้ปู่ไพรเกิดความคิดหาเศษวัสดุในท้องถิ่นมาดัดแปลงเป็นของเล่นต่างๆ เพื่อฟื้นฟูหลาน ที่บ้าน ซึ่งปู่ได้ประดิษฐ์ของเล่นได้ถึง 21 ชิ้น เผื่อฝึกฝน ด้วยการแนะนำพร้อมกับการออกกำลังแขน-ขา ซึ่งได้ความสนุกเพลิดเพลินไดด้วยนับเป็นเวลา 2 ปีที่น้องปอได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด จนพัฒนาการ ของน้องปอดีขึ้นตามลำดับ เป็นที่พอใจของคณะแพทย์ ทุกวันนี้บ้านน้องปอรายรอบไปด้วยอุปกรณ์ใน การฟื้นฟูพร้อมกับเป็นของเล่นไปด้วยในตัวทั่วบริเวณบ้านสถานที่นี้จึงเป็นสถานที่ช่วยเผยแพร่ข่าวสาร ข้อมูลในการพัฒนาฟื้นฟูผู้พิการให้แก่ผู้ปกครองคนอื่นๆ ที่มีบุตรหลานพิการ ปู่ไพรได้เป็นวิทยากร สำคัญในการโน้มน้าวจิตใจของผู้ปกครองให้กลับมาสนใจและสร้างความหวังในการดูแลบุตรหลาน อย่างถูกต้องทุกวันนี้เราได้ปู่ไพรเพิ่มขึ้นเป็นคนที่ 2 ที่ 3 และเชื่อว่าจะเกิดต่อๆ กันอีกในหลายๆ พื้นที่
          ในปัจจุบันหากใครมีโอกาสเข้าไปบ้านทรายมูล จะยังคงพบว่าน้องปอยังสนุกกับอุปกรณ์เครื่อง เล่นฝีมือคุณปู่ น้องปอมีพัฒนาการที่ดีขึ้นมาก สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ไม่ว่าจะทานอาหาร ใส่เสื้อผ้า ปัสสาวะ หรืออุจจาระ รวมทั้งสามารถเดินได้ 18 ก้าว     
 
     ในปีกลายนี้ (พ.ศ.2535) น้องปอมีอายุครบ 7 ปี อาจารย์ใหญ่บ้านทรายมูล ซึ่งเป็นโรงเรียนชุมชน ที่ใกล้บ้านมากที่สุด ได้รับน้องปอเข้าเรียนร่วมกับเด็กอื่นๆ ในชั้นประถม 1 น้องปอเป็นที่รักใคร่ของทุกคน เพราะน้องปอมีความสามารถในการร้องเพลง มีความเฉลียวฉลาด สามารถตอบคำถามและสื่อทางด้าน ภาษาได้เท่ากับเด็กปกติ นอกจากนั้นก็มีความจำดีเยี่ยม ที่น่าประทับใจได้พบความมีน้ำใจระหว่างเด็ก ปกติและเด็กพิการ ในระหว่างที่เดินทางมาโรงเรียน เพื่อนๆ จะไปรับที่บ้าน หิ้วกระเป๋าที่เป็นสัมภาระ อุปกรณ์ในการเรียนพร้อมช่วยกันเข็นรถที่น้องปอปั่นไปโรงเรียนทุกวันจนถึงชั้นเรียน การตอบแทนของ น้องปอที่มีให้เพื่อนๆ ก็คือการชวนเพื่อนๆ ไปเล่นของเล่นที่เป็นอุปกรณ์ในการฟื้นฟูของคุณปู่ที่บ้าน

          ทุกวันนี้กิจวัตรของสองปู่-หลาน คือ ตื่นนอนตั้งแต่ 6 โมงเช้า และทำการฝึกกายภาพบำบัดเพื่อออก กำลังแขน-ขา นอกจากนี้ก็ทำการฝึกกระตุ้นพัฒนาการต่างๆ จากอุปกรณ์ฟื้นฟูทุกชิ้นที่กล่าวมาแล้ว ความ สำเร็จ ความสุข และความภาคภูมิใจเยี่ยงน้องปอและปู่ไพร ไม่ใช่ว่าจะเกิดขึ้นง่ายๆ แต่ก็ไม่เกินความ สามารถในการถ่ายทอดจากครอบครัวหนึ่งไปยังอีกครอบครัวหนึ่ง แม้ว่าต้องใช้เวลานานพ่อ-แม่ และ ผู้ปกครองของเด็กพิการอื่น เมื่อได้พบเห็นความพยายามของปู่หลานคู่นี้ ก็ได้เปลี่ยนทัศนคติไปและเริ่ม ตระหนักว่า เมื่อลูกพิการแล้วก็สามารถแก้ไขและฟื้นฟูได้ ถ้าให้โอกาสและความเข้าใจ.

          ปู่ไพรได้กล่าวอย่างน่าประทับใจแก่ผู้มาเยือนว่า “ขอให้มีความเข้าใจในการดูแล ให้ความรัก ความ อบอุ่น ซึ่งไม่ทำให้เกิดปมด้อย พร้อมกันนั้นให้มีความตั้งใจ มีความพยายามแม้ว่าจะใช้เวลานาน แต่นั่น " หมายถึงความสำเร็จจากอุปกรณ์ที่คิดค้นขึ้นมาจากเศษวัสดุในท้องถิ่น ที่สามารถหาได้ในชุมชน ก็ช่วย ลูกหลานได้โดยไม่จำเป็นต้องซื้อเครื่องมือทางการแพทย์ หรือของเล่นในราคาแพงๆ”

          “สุริยาเป็นคนรักปู่ กัดฟันสู้ รักปู่จนตาย คิดไม่วายยังไม่หายสะอื้น นอนดึกดื่นกลืนกินน้ำตา คิดไปมา
ผมจะร้องไห้ โอ้โห พอผมตกใจ ผมจะร้องไห้ทันที โลกนี้เคยมีมาก่อน บังอรจำได้หรือยัง พ่อแม่ ปู่ย่าเป็นคน
สำคัญ สุริยาขยันเก็บดอกไม้บูชา สุริยาเป็นคนหน้าใหม่ ถ้าพ่อแม่สนใจผมจะให้ดูฟรี แต่ก่อนๆ ผมเดินไม่
ค่อยดี ต่อไปนี้ผมคงดีตลอดไป ช้าหรือไวผมก็ยังไม่รู้ เพราะคุณปู่ฝึกอยู่ทุกวัน อยู่รวมกันขอให้มีความสุข
ขอให้กินสนุกคงอยู่สบาย ผมหลานชายมีความสามารถ อยู่เพื่อชาติ ช่วยออกกำลังกาย” เพลงประจำตัว
“สุริยารักปู่” เป็นเนื้อหาที่ประทับใจและยังคงอยู่ในใจของน้องปอตลอดมา….

          ขณะนี้ปู่ไพรอายุมากแล้ว ผลงานที่บุกบั่นมาถึง 19 ปี ได้เห็นผลที่น่าชื่นใจ น้องปอเติบโตขึ้นมาก
ช่วยเหลือตนเองได้ ที่สำคัญทำให้เขาเดินได้แม้ท่าเดินจะไม่ค่อยสวยนักก็ตาม น้องปอกำลังเรียน ที่โรงเรียน
อาชีวพระมหาไถ่ จังหวัดชลบุรี ในแผนกคอมพิวเตอร์ น้องปอมีความสุขกับการเรียนคอมพิวเตอร์และวิชา
ภาษาอังกฤษมาก เพราะเป็นวิชาชีพที่ชอบ ความใฝ่ฝันในอาชีพที่อยากเป็นคือ โปรแกรมเมอร์ …… อีกเพียง
3 อาทิตย์ เท่านั้นที่น้องปอจะจบการศึกษา น้องปอเป็นคนเดียวที่ได้มีโอกาสเรียนสูงกว่าทุกคนในบ้าน ดังนั้น
น้องปอจึงอยากเรียนให้จบเพื่อจะได้ช่วยเหลือครอบครัว

          ปู่ไพรและน้องปอถือเป็นความภาคภูมิใจของมูลนิธิเพื่อเด็กพิการ เนื่องจากช่วงที่เริ่มดำเนินการ
“โครงการฟื้นฟูเด็กพิการโดยชุมชน” เมื่อ 15 ปีก่อน ได้แต่คาดหวังว่า ครอบครัวและชุมชนจะเป็นหลักสำคัญ
ในการพัฒนาฟื้นฟูเด็กพิการ ดังนั้นกรณีของปู่ไพร ช่วยพิสูจน์ให้ความคาดหวังของมูลนิธิเพื่อเด็กพิการได้
เป็นจริง